الدكتور فتح الله المحمدي (نجارزادگان)
364
تفسير تطبيقى (فارسى)
ادلّه جواز استغاثه ، توسل ، شفاعت ، تقبيل و تبرك به آثار پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله و سلّم پس از وفات فراوانند تمام اين ادله از مصادر اهل سنت مىباشد و به چند دسته تقسيم مىشوند : الف ) عدم تماميت ادله منع . ب ) عدم شموليت ادله عمل مشركان بر عمل مسلمين . ج ) اطلاق ادله لفظى بر جواز و عدم دليل بر مقيد كردن آنها به زمان حيات . د ) سيره صحابه و تابعين در توسل به قبر پيامبر خدا و تقبيل و تبرك به منبر حضرت پس از وفات . ه ) سيره عملى علما در استغاثه به غير خدا . و ) فتواى دانشمندان بزرگ بر جواز تبرك به آثار پيامبر اكرم و صالحان ، استغاثه به غير خدا و دعا در نزد قبور . ز ) عدم تماميت دليل سدّ ذريعه شرك به دليل وجود ادله لفظى و غير لفظى مذكور . بنابراين بر علماست كه مردم را آگاه كنند تا در اين امور دچار شرك نشوند نه آنكه به دليل سد ذريعه آنان را از امرى مشروع و مستحب بازدارند . حاصل آنكه اين امور نامشروع نيست تا بدعت باشد و شرك نيز نيست تا با عمل مشركان مقايسه گردد به طور نمونه « سيره صحابه و تابعين » در اين باره چنين است : عبد اللّه بن عمر از صحابه ، منبر پيامبر خدا را پس از وفات ، استلام مىكرده و كسى از صحابه نيز وى را نهى نكرده است بلكه برخى از روايات دلالت دارد كه غير از عبد اللّه بن عمر افرادى ديگر از صحابه نيز به اين كار اقدام مىكردند : ابن ابى شيبه با سند خود از يزيد بن عبد الملك بن قسيط مىنويسد : رأيت نفرا من اصحاب النبى صلّى اللّه عليه و سلم إذا خلا لهم المسجد قاموا الى رمانة المنبر القرعا فمسحوها و دعوا قال : و رأيت يزيد يفعل ذلك . « 1 » سالم بن عبد اللّه بن عمر نيز به پدرش در اين امور اقتدا مىكرده است . « 2 » وهابيان مىگويند كار عبد اللّه بن عمر اجتهادى از ناحيه وى بوده است و پدرش و ساير صحابه با او موافق نبودهاند . « 3 »
--> ( 1 ) . ابن ابى شيبة ، المصنف ، ج 3 ، ص 435 ، ح 15876 ( 2 ) . ر . ك : احمد ابن حجر ، فتح البارى ، ج 1 ، ص 567 ، رقم 483 . ( 3 ) . ر . ك : رسالتان بين الشيخ واعظزاده و الشيخ بن باز ، ص 16 .